Bedeniniz Bir Tane: Geri Alınamayan Bir Kararı Vermek

Dövme yaptıracak biri genellikle aylarca düşünür. Nereye yaptıracağını, giyinikken görünüp görünmeyeceğini, on yıl sonra da aynı şeyi hissedip hissetmeyeceğini. İçine sinmeyen bir tasarımı yaptırmaz. Bunun tek bir nedeni vardır: geri alınamayacağını bilir.

Estetik cerrahide aynı dikkat her zaman gösterilmez. Oysa buradaki karar dövmeden hem daha kalıcıdır hem de kıyaslanamayacak kadar karmaşıktır.

Dövme yüzeyde, cerrahi derinde

Dövme pigmenti derinin ikinci katmanına yerleşir. Lazerle silinmesi mümkündür ama kolay değildir: aylara yayılan birden fazla seans gerekir, bazı renkler hiç tam çıkmaz, geride renk farkı ya da iz kalabilir. Yani dövme bile tam anlamıyla "geri alınabilir" değildir; sadece azaltılabilir.

Cerrahide bu kadarı bile yoktur. Alınan doku geri konmaz. Liposuctionla alınan yağ hücreleri o bölgeden kalıcı olarak çıkar: erişkinde yağ hücresi sayısı büyük ölçüde sabittir ve vücut pratikte o bölgeden alınan hücre sayısını yeniden kurmaz. Kalan hücreler kilo alındığında büyüyebilir ve yağ başka bölgelerde farklı dağılabilir; sonucun kiloyu korumaya bağlı olmasının nedeni budur. Burun ameliyatında fazla alınmış bir kıkırdak kendiliğinden büyümez; yerine konulacaksa başka bir yerden greft alınması gerekir. Çıkarılan deri geri getirilemez.

Eklenen şeyler için de durum göründüğü kadar basit değildir. Bir meme implantı çıkarılabilir, ama çıkarıldığında geride implantın açtığı cep, zamanla incelmiş doku ve gevşemiş deri kalır. Yani "beğenmezsem çıkartırım" cümlesi, çıkarma işleminden önceki hale dönüleceği anlamına gelmez.

Bu yüzden estetik cerrahide asıl soru "bunu beğenecek miyim" değildir. Asıl soru şudur: beğenmezsem elimde ne kalır?

Siz sonucu tarif edersiniz, hekim yolu seçer

Bir hasta rahatsız olduğu sonucu anlatır: "karnım duruyor", "memem sarkık", "burnum büyük". Bu tarifler doğrudur ve değerlidir. Ama o görüntüyü üreten sorunun adını koymak cerrahın işidir, çünkü aynı görüntü farklı nedenlerden doğabilir ve her neden farklı bir ameliyat gerektirir.

Bu ayrımı istediğiniz ameliyat ile size uygun ameliyat yazısında karın ve meme örnekleriyle ayrıntılı anlattık. Burada önemli olan şu: geri alınamayan bir işlemin doğru olup olmadığı, işlemin kendisine değil, ondan önceki teşhise bağlıdır.

Kararın gerçekte dayandığı üç şey

Bir estetik ameliyatın sonucunu belirleyen zincir üç halkadan oluşur ve zincir en zayıf halkası kadar sağlamdır.

• Doğru teşhis. Sorunun adının doğru konması. Yanlış teşhis, kusursuz uygulanmış yanlış bir ameliyat demektir; teknik olarak hata yoktur, ama sorun çözülmemiştir ve çoğu zaman üzerine yenisi eklenmiştir. Estetik cerrahide karşılaşılan en can sıkıcı durum budur, çünkü ortada gösterilebilir bir "hata" yoktur.
• Doğru plan. Aynı teşhis için birden fazla yol olabilir. Hangisinin seçileceği sizin dokunuzun kalınlığına ve esnekliğine, yaşınıza, iyileşme kapasitenize, geçirdiğiniz ameliyatlara ve beklentinize bağlıdır. Planın bir parçası da işlemin tek seansta mı yoksa aşamalı mı yapılacağıdır.
• Doğru uygulama. Plan ne kadar doğru olursa olsun, sonucu ameliyathanede olan belirler. Aynı ameliyatın aynı adı taşıyan iki uygulaması aynı sonucu vermez.

Hastaların çoğu üçüncü halkaya odaklanır, çünkü görünen odur. Oysa geri dönüşü en zor olan hata birinci halkada yapılır.

Deneyim tam olarak neyi değiştirir

Deneyim, aynı ameliyatı daha hızlı yapmak değildir. Deneyimin karşılığı iki somut şeydir.

Birincisi, göründüğü kadar basit olmayan vakayı fark etmektir. Bir hasta kendini sıradan bir vaka sanabilir; oysa geçirilmiş bir ameliyat, kilo değişimlerinin geçmişi, doku iyileşmesini etkileyen bir ilaç, sigara ya da bölgeye daha önce yapılmış bir işlem planı baştan değiştirebilir. Bu etkenlerin bir kısmı hastanın gündeminde bile değildir.

İkincisi, ameliyat sırasında planın değişmesi gerektiğinde ne yapılacağını bilmektir. Muayenede öngörülemeyen bir bulguyla masada karşılaşmak nadir değildir. O anda verilecek karar, daha önce benzerinin kaç kez görüldüğüyle doğrudan ilgilidir.

Bu birikim ilan edilerek değil, tarihlerle gösterilir. Prof. Dr. Ferit Demirkan plastik cerrahi uzmanlık eğitimini 1989-1997 arasında Gazi Üniversitesinde tamamladı; mikrocerrahi eğitimini 1993-1994'te University of Utah'ta araştırma fellowu, 1997-1998'de Tayvan'daki Chang Gung Üniversitesinde klinik fellow olarak aldı; 2004'te Avrupa Plastik Cerrahi Kurulunun (EBOPRAS) Fellow unvanını, 2009'da profesörlük unvanını aldı. Eğitmenliği sürüyor: 2025'te Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneğinin 47. Ulusal Kurultayında liposuction kursunun başkanlığını, Zagreb'deki 32. Avrupa Plastik Cerrahi Kursunda (ECPS) rinoplasti eğitmenliğini üstlendi. Bir hekimi değerlendirirken doğrulanabilir olan şey bu tarihlerdir, "çok deneyimli" ifadesi değil; tam liste özgeçmiş sayfasındadır.

Bu yüzden konsültasyonda "bu ameliyattan kaç tane yaptınız" sorusundan daha ayırt edici sorular vardır:

• Bu ameliyatta plan hangi durumlarda masada değişir?
• Bu işlemde en sık karşılaşılan komplikasyon hangisidir ve olursa ne yapılır?
• Benim dokularımda sonucu sınırlayan bir özellik var mı?
• Bu ameliyattan sonra düzelmeyecek olan ne?

Son soru en kıymetlisidir. Neyin düzelmeyeceğini de söyleyen bir plan, yalnızca neyin düzeleceğini anlatan bir plandan daha güvenilirdir.

Hastane bir konfor tercihi değildir

Ameliyatın nerede yapılacağı, sonucun estetiğiyle değil güvenliğiyle ilgili bir karardır. Tam teşekküllü bir hastanede ameliyat olmanın karşılığı, bir komplikasyonu karşılayacak kapasitenin, yoğun bakımdan kan bankasına, aynı çatı altında bulunmasıdır.

Prof. Dr. Ferit Demirkan ameliyatlarını Acıbadem Ataşehir Hastanesi ve Medicana Ataköy Hastanesi ameliyathanelerinde yapıyor. Nerede ameliyat olacağınızı, kimin anestezi vereceğini ve kaç gece yatacağınızı ameliyattan önce bilmek hakkınızdır.

Fiyat farkı neden kafa karıştırır

Aynı ameliyat için alınan iki teklif arasında ciddi fark olabilir ve bu fark çoğu zaman pazarlıktan değil kapsam farkından doğar. Bir ameliyatın bedelini oluşturan kalemleri tek tek estetik ameliyatta neye ödeme yapıyorsunuz yazısında anlattık.

Bu yazının konusu açısından eklenecek tek şey şudur: fiyat bir kez ödenir, sonuç yıllarca taşınır. Ucuz olan teklif genellikle içinden bir şey çıkarıldığı için ucuzdur ve çıkarılan şey çoğu zaman sonucun kendisi değil, sonucu güvenceye alan şeydir: yatış, tetkik, kontrol, komplikasyon halinde kimin ne yapacağının yazılı olması.

Sağlık Bakanlığı'nın tanıtım yönetmeliği fiyat bilgisinin kamuya açık yayımlanmasına izin vermez; bu yüzden burada rakam yoktur.

İlk ameliyat en iyi şansınızdır

Estetik cerrahide revizyon neredeyse her zaman ilk ameliyattan zordur. Bunun nedeni cerrahın isteksizliği değil, dokunun kendisidir: ilk ameliyattan sonra bölgede skar dokusu oluşur, anatomik katmanlar birbirine yapışır, dolaşım değişir ve çoğu zaman yeniden şekillendirilecek doku miktarı azalmıştır. Revizyonun neden bu kadar farklı bir ameliyat olduğunu revizyon cerrahisi yazısında, kesi yerinin ve yara izinin neden ameliyattan önce kararlaştırıldığını ise yara izi yazısında ele aldık.

Pratik sonucu şudur: doğru kararı vermek için en uygun an, ilk ameliyattan önceki andır. O andan sonra her düzeltme daha dar bir alanda yapılır.

Ameliyat, bedene bakmanın yerine geçmez

Sonucu üretecek olan beden, aynı zamanda o sonucu iyileştirecek olan bedendir. Sigara doku dolaşımını bozar ve yara iyileşmesini doğrudan etkiler. Ameliyattan sonraki kilo değişimleri, özellikle vücut şekillendirme ameliyatlarında sonucu zamanla değiştirir. Güneş, taze bir izin rengini kalıcı olarak koyulaştırabilir.

Bu yüzden "bedeniniz bir tane" cümlesi yalnızca ameliyat kararı için değil, ameliyattan sonraki yıllar için de geçerlidir. Cerrahi bir başlangıç noktasıdır; sonucu yıllar içinde koruyan şey cerrahi değildir.

Karar vermeden önce kendinize sorun

• Bu işlemi ne zamandır düşünüyorum? Bir yıl önce de aynı şeyi mi istiyordum?
• Bunu kendim için mi istiyorum, yoksa birinin ya da bir ortamın etkisiyle mi?
• Hekim bana neyin düzelmeyeceğini de söyledi mi?
• Sonuç beklediğim gibi olmazsa sıradaki adım ne? Bu konuşuldu mu?
• Teklifte ne var, ne yok? Kontroller ve komplikasyon durumu yazılı mı?
• On yıl sonra da bu kararı vermiş olmak ister miyim?

Bir dövmeyi bu sorulardan geçirmeden yaptırmayan biri, çok daha kalıcı bir kararı daha hızlı vermemelidir.

İşlemler hakkında ayrıntılı bilgi için estetik işlemler sayfasını, hekim seçerken bakılacak somut ölçütler için estetik doktorunuzu nasıl seçmelisiniz yazısını inceleyebilir, size özel bir değerlendirme için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.