Elmacık Kemiği Traşlama
Çıkık Elmacık Kemiği ve Geniş Yüz Görünümü İçin Kemik Seviyesinde Çözüm
Elmacık kemiği traşlama, tıpta zigoma redüksiyonu olarak adlandırılan, elmacık kemiğinin gövdesini ve kemerini küçülterek yüzün orta bölümünü daraltan kemik cerrahisidir.
Elmacık kemiği yüzün en geniş noktasını belirler. Kemiğin öne doğru fazla çıkık ya da yanlara doğru fazla geniş olması, ince bir hastada bile yüzün köşeli, sert ve olduğundan geniş görünmesine yol açar. Bu bir yağlanma sorunu değildir; kilo verildiğinde ya da yanak yağı alındığında görüntü çoğu zaman daha da belirginleşir.
Kemik tamamen çıkarılmaz: planlanan hattan ince bir şerit alınarak kemik içeri taşınır ve yeni konumunda plak-vida ile sabitlenir. Amaç yüzü "küçültmek" değil, orta yüz genişliğini alın ve çene ile orantılı hale getirmektir.
Kimler İçin Uygun?
Bu ameliyat, yüz genişliğinin kaynağı gerçekten kemik olan hastalar içindir. İdeal aday:
- Önden bakışta yüzün en geniş yerinin elmacık hizası olması
- Yandan bakışta elmacık kemiğinin belirgin şekilde öne çıkması
- Zayıflamaya rağmen değişmeyen geniş ve köşeli yüz görünümü
- Alın ve çene ile karşılaştırıldığında orantısız duran orta yüz
- Kemik gelişimini tamamlamış, 20 yaş üzeri hastalar
- Genel sağlığı iyi, sigara kullanmayan hastalar
Sorun Kemik Değilse
- Genişlik yanak yağından geliyorsa yüz inceltme (bişektomi) doğru işlemdir.
- Çene köşesindeki masseter kası kalınsa botoks veya kas inceltme gerekir.
- Elmacık altında çökme varsa sorun genişlik değil hacim dağılımıdır; yağ enjeksiyonu daha uygundur.
- Sarkma nedeniyle yüz genişlemiş görünüyorsa çözüm kemik değil yüz germedir.
Planlamanın şartı: Karar muayeneyle değil, üç boyutlu tomografi ile verilir. Kemiğin hangi bölümünün ne kadar geniş olduğu, ne kadar içeri alınabileceği ve sinir yapılarının seyri ancak görüntüleme ile ölçülür.
Yöntemler
Elmacık kemiğinin iki ayrı bölümü genişliğe katkı verir: öne bakan gövde ve yanlara uzanan kemer. Hangisinin baskın olduğu, seçilecek yöntemi belirler.
L Osteotomi (Gövde Küçültme)
Öne çıkıklıkArk Osteotomisi (Kemer İçeri Alma)
Yanlara genişlikŞekillendirici Traşlama
Hafif düzeltmeYumuşak Doku Askısı
TamamlayıcıBu ameliyatın sık duyulan adı traşlamadır ama yapılan iş kemiği yontmak değil, yeniden konumlandırmaktır. Kemiğin bir bölümü çıkarılıp boşluk bırakıldığında hem kaynama sorunu hem de yumuşak doku sarkması riski doğar. Doğru teknikte kemik içeri alınır ve sabit olarak tespit edilir.
İşlem Süreci
Ameliyat genel anestezi altında 2-3 saat sürer ve 1 gece hastanede kalış gerektirir. Planlama aşaması, ameliyatın kendisi kadar belirleyicidir.
Üç Boyutlu Planlama
Yüz tomografisi üzerinden kemiğin hangi bölümünün ne kadar geniş olduğu ölçülür. Kesi hatları ve içeri alınacak mesafe ameliyattan önce milimetrik olarak belirlenir.
Ağız İçi Erişim
Üst dudak içinden yapılan kesiyle elmacık gövdesine ulaşılır. Dışarıdan hiçbir iz oluşmaz. Duyu sinirinin çıkış noktası görülerek korunur.
Osteotomi
Planlanan hat boyunca kemik ince testereyle kesilir; gövdeden ince bir kemik şeridi çıkarılır. Gerekiyorsa şakak bölgesindeki küçük kesiden zigomatik arkın arka kısmı da kesilir.
Yeniden Konumlandırma ve Tespit
Kemik planlanan ölçüde içeri alınır ve titanyum plak-vida ile yeni konumunda sabitlenir. Tespit, kaynamanın doğru pozisyonda tamamlanmasını sağlar.
Yumuşak Doku Askısı ve Kapatma
Kemik üzerindeki yumuşak doku askıya alınır, kesiler eriyen dikişlerle kapatılır. Ameliyat sonunda yüze baskı bandajı uygulanır.
Yüz oranlarının bütünü hedefleniyorsa aynı seansta çene ucu estetiği veya burun estetiği eklenebilir. Genişlik kemikten değil yanak yağından geliyorsa doğru işlem yüz inceltmedir; tersine elmacık dolgunluğunun artırılması gerekiyorsa kemik yapı belirginleştirme uygulanır. Tek bir kemik değiştiğinde diğerlerinin oranı da değişir; planlama yüzün tamamı üzerinden yapılır.
İyileşme Süreci
Riskler
Kemik cerrahisi olduğu için planlama ve tespit kalitesi sonucu doğrudan belirler. Aşağıdaki riskler doğru teknikle büyük ölçüde önlenebilir.
Yumuşak Doku Sarkması
Asimetri
Duyu Değişikliği
Kaynama Sorunu
Prof. Dr. Demirkan'ın Yaklaşımı
Bu ameliyatı isteyen hastaların bir kısmında sorun aslında kemik değildir. Yanak yağı, çene kası kalınlığı ya da sarkma da yüzü geniş gösterir. Bu yüzden hiçbir hastada tomografi görmeden karar vermem; yanlış tanı konulduğunda geri dönüşü olmayan bir işlem yapılmış olur.
Kemiği ne kadar içeri alacağıma karar verirken hedefim en dar yüz değil, alın-orta yüz-çene arasındaki oranın oturmasıdır. Aşırı küçültülmüş bir elmacık, yüzü genç değil hasta gösterir; bu sınırı hastaya ameliyat öncesinde açıkça anlatırım.
Kemiği taşırken üzerindeki yumuşak dokuyu mutlaka askıya alırım. Bu adım atlandığında ameliyat teknik olarak başarılı görünse bile hasta birkaç ay içinde yanaklarında sarkma ile geri döner.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Yüz inceltmede yanaktaki Bichat yağ yastıkçığı alınır ya da çene kası inceltilir; işlem yumuşak doku seviyesindedir. Elmacık traşlamada ise kemiğin kendisi küçültülür. Yüzün geniş görünmesinin nedeni yağ değil kemik yapısıysa, yağ alınması sonucu değiştirmez.